Besparingen van De Lijn ten koste van gepensioneerden?

Het onverantwoord beleid van de bankiers kost hopen geld
ook aan de Vlaamse regering. Die denkt er aan te besparen bij De Lijn. Eén van
haar ideeën is het gratis abonnement
voor gepensioneerden, de Omnipas 65+, af te schaffen. Dat vind ik zeer asociaal,
onecologisch en oneconomisch. De Lijn kan op slimmere manieren besparen en
daardoor haar dienstverlening uitbreiden. En vooral: er zijn besparingen die
ook het milieu en onze leefkwaliteit ten goede komen.

Asociaal

Sommigen gaan een stuk mee in de redenering van de
Vlaamse regering. Ze pleiten er voor een bijdrage voor bus en tram aan de
gepensioneerden te vragen naar draagkracht. Op het eerste gezicht lijkt dat
niet onredelijk, rechtvaardig zelfs. Maar dat is het niet, als je het hele
plaatje bekijkt.

De Belgische pensioenen behoren tot de laagste van
Europa. Een kwart van de gepensioneerden heeft een inkomen dat onder de
Europese armoedegrens ligt. De regering Di Rupo gaat dat helemaal niet
aanpakken. In afwachting dat daaraan serieus wat gedaan wordt is het goed dat
gepensioneerden diverse tegemoetkomingen krijgen om het beperkte inkomen wat op
te krikken. Eén daarvan is het gratis vervoer met tram en bus.

Er zijn natuurlijk gepensioneerden met een groot inkomen.
De individuele pensioentoezeggingen voor zelfstandige bedrijfsleiders
bijvoorbeeld. Ze kunnen die laten uitbetalen aan hun eigen
(management)vennootschappen. Dan hoeven ze daar zelfs geen belastingen op te
betalen. Maar die mensen maken allicht weinig gebruik van gratis kaart voor De
Lijn. Overigens mogen zij van mij ook een Omnipas 65+ krijgen, als hun inkomen
maar rechtvaardig wordt belast.

Ook als je maar af en toe de tram of de bus neemt zie je
dat gepensioneerden dankbaar gebruik maken van hun pas. “Het is goed dat ze
eens aan ons denken. Wij hebben toch een heel leven gewerkt,” zei één van hen
tegen mij. Een gewezen loontrekker uit de privé heeft maximaal een pensioen van
zo’ 1600 € per maand. De meesten hebben veel minder. Mogen ze geen extra
steuntje krijgen?

Heel wat gepensioneerden hebben al af te rekenen met
energiearmoede. Door de afschaffing van hun pas zal er voor velen nog vervoersarmoede
bijkomen. Dat betekent minder ontspanning, minder cultuur, minder contacten met
andere mensen. Meer afhankelijkheid van derden, vereenzaming dus. Is dat het
“warme Vlaanderen” van minister-president Kris Peeters?

En zal het niet meer aan administratie kosten om de echt
hoge pensioenen, van gewezen parlementsleden bijvoorbeeld, uit de groep
65plussers te halen? Is het niet beter de al te hoge pensioenen af te toppen?

Niet
ecologisch,

niet
economisch

Voor veel gepensioneerden zou een combinatie van de Omnipas, het goedkope seniorenticket van de
NMBS en Autodelen met Cambio of Autopia heel interessant zijn. Ze hoeven geen
dure auto meer, omdat ze maar weinig autokilometers afleggen. Ik zeg “zou”, omdat
heel wat ouderen die berekening nog niet gemaakt hebben en met een eigen auto
blijven rijden. Waar ik zeker van ben: gepensioneerden met een auto gaan die
veel meer gebruiken, als ze moeten betalen voor De Lijn.

Dus zullen we er nog meer
vervuilende autokilometers worden gereden. Meer luchtvervuiling. En dus meer
astma en andere ademhalingsziekten, vooral bij ouderen én jonge kinderen. En
dus ook meer kosten voor onze ziekteverzekering. En meer problemen om de
Europese norm inzake luchtkwaliteit te halen. En dus Europese boetes.

Meer gepensioneerden op de wegen
betekent meer files en dus meer tijdverlies, stress en kosten voor werknemers
en bedrijven.

De sociale en ecologische
maatregel van behoud van de Omnipas 65+ is dus ook economisch voordelig.

Slimme maatregelen

In mijn stad Antwerpen sukkelen trams en bussen van het
ene rode licht naar het andere. Een tram met
tot tweehonderd
reizigers aan boord moet wachten op auto's met daarin gemiddeld 1,2 mensen.

Jaarlijks gaan miljoenen euro’s overheidsgeld
verloren door bussen en trams die zich vastrijden in het verkeer. Allicht een
veelvoud van de kostprijs van de Omnipas.

Twintig jaar geleden pleitte ik in het Vlaams
parlement al voor actieve beïnvloeding van de verkeerslichten. Uitzonderlijk
gaf de toenmalige minister van Openbare Werken en Verkeer Ward Beysen me
gelijk. Maar noch hij, noch zijn opvolgers hebben daar echt werk van gemaakt.

Ik mag hen niet alleen met de vinger wijzen. Ook
steden en gemeenten hebben hun zeg bij de afstelling van de verkeerslichten.
Onder andere in Keulen en Maastricht wordt bewezen dat het kan. Kan de hogere
overheid geen maximale wachttijd voor trams en bussen aan verkeerslichten reglementair
vastleggen?

Steden en gemeenten kunnen bushaltes laten
aanleggen met een uitstulping op de rijweg. Na een stop in een haltehaven moeten
bussen nu terug invoegen. Met dikwijls veel tijdverlies.

Vrije busbanen en trams in eigen bedding zorgen
ook voor een betere doorstroming. Ook daar hebben steden en gemeenten hun zeg.
De Lijn kan er op aandringen. Met klem.

Drie slimme maatregelen. Op dezelfde tijd doen
chauffeurs en bestuurders meer kilometers met hun rollend materieel. Dat
rendeert dus beter. Die besparing moet echter aangewend worden om meer te
investeren in De Lijn. Niet minder. Anders komt Vlaanderen nooit aan de
Europese normen voor luchtkwaliteit. En blijven vele ouderen en kinderen
veroordeeld tot de puffertjes.

Openbaar vervoer is bovendien pas echt aantrekkelijk
als de reistijd kan wedijveren met die van het privé-vervoer. Dus brengen zo’n
maatregelen extra reizigers aan en extra inkomsten.

Nog
slimmer

In plaats van te besparen op De Lijn kan de
Vlaamse regering investeringen
in nieuwe wegen bevriezen. Geen Oosterweelverbinding in Antwerpen dus. De
kosten daarvoor gaan van studie naar studie steeds in stijgende lijn en zullen de
Vlaamse begroting nog vele jaren belasten. Hier ligt een miljardenbesparing
voor het grijpen. Waarom het niet simpel houden en de tol voor de te weinig
gebruikte Liefkenshoektunnel afschaffen? Dat zou veel fileleed op de Antwerpse
ring wegnemen. En minder fijn stof en lawaai veroorzaken. Wat een geschenk voor
de Antwerpenaars.

Kortom

Het lijkt me slimmer, socialer en ecologischer om
te besparen op nieuwe wegeninfrastructuur, te investeren in een aantrekkelijk
en comfortabel openbaar vervoer en het, in het algemeen, karige Belgische
pensioen te blijven aanvullen met een Omnipass65+. Het is een manier om de
erkentelijkheid van onze samenleving uit te drukken tegenover de generatie die
het land her op gebouwd heeft na de ravage van de Tweede Wereldoorlog. Het past
echt niet dat gepensioneerden moeten opdraaien voor de dwaasheden van bankiers.
Die zelf niets inleveren, maar hun exorbitante bonussen blijven opstrijken.

 

Hugo Van
Dienderen
, gewezen volksvertegenwoordiger Groen! en huidig
voorzitter van GroenPlus

22 januari 2012

 

Tags: